- Ai-Cập : Mohamed Morsi chuẩn-bị thành-lập một chánh-quyền cởi mở.
-
Nhữ Đình
Hùng -
Tân tổng-thống Ai-Cập Mohamed Morsi đã làm thủ-tục nhận chức vào ngày 30 tháng sáu trước Tối Cao Pháp Viện tại Caire vào lúc 11giờ.
Tổng thống Ai cập Mohamed Morsi ( đứng giữa)
Vị tổng-thống thứ năm của Cộng-Hoà Ai-Cập, người đầu tiên không xuất thân từ quân-đội và được bầu ra một cách dân-chủ đã làm lễ tuyên-thệ. Mohamed Morsi, vị tổng-thống hồi-giáo đầu tiên của thế giới ả-rập (ông này là ứng cử viên tổng thống có hậu-thuẩn của phe huynh đệ hồi giáo) đã tuyên-thệ:"tôi xin thề trước Thượng Đế đầy quyền-uy sẽ duy-trì hệ-thống cộng-hoà,tôn-trọng Hiến-Pháp và luật pháp,bảo-vệ hoàn-toàn các lợi-ích của nhân-dân". Ông này cũng nói mong muốn duy trì các thủ-đắc của cách-mạng ả-rập tháng giêng 2011, tiếp đó cho biết sự hậu thuẫn của ông với nhân-dân Syrie và Palestine.
Nhưng trước đó,vào ngày thứ sáu 29.06.2012,ông Morsi đã làm một cuộc tuyên-thệ tượng-trưng trước hằng ngàn thành viên phe theo ông tại công-trường Tahrir ở Caire, nơi phát-xuất cuộc nổi dậy phản-kháng tháng giêng 2011. Đây được coi là một hành-vi dựa vào nhân-dân để thách-thức với quân-đội đang tìm cách giới hạn thẩm-quyền của vị tân tổng-thống. Người dân-sự đầu tiên kể từ năm 1952 được bầu vào chức-vụ tổng-thống,xuất-phát từ hàng-ngũ huynh đệ hồi giáo đưa ra lời tuyên-bố "không có quyền-lực nào trên quyền-lực của nhân-dân". Trước đó,cũng trong ngày thứ sáu,ông đã tham-dự một buổi lễ cầu-nguyện tại nhà nguyện hồi giáo Al Azhar.Đám đông đã chào mừng ông Morsi bằng các khẩu hiệu hay biểu ngữ "Morsi là tổng-thống của Cộng Hoà", "quyền-lực thuộc về tổng-thống", "cách-mạng hoàn toàn hoặc không có gì cả, đả đảo chế-độ quân-phiệt". Những việc này cho thấy Morsi đang có nỗ-lực nhằm thoát khỏi sự giới hạn quyền lực do phía quân-đội tạo ra.Thực thế,Hội Đồng Tốc Cao Quân Lực điều khiển Ai-Cập từ tháng giêng 2011 sau khi chế độ của Hosni Moubarak bị lật đổ đã giải tán quốc-hội được bầu ra với lý do có hà tì trong luật bầu cử sau khi có kết quả bầu cử tổng-thống vòng một,đã ra một sắc luật giới hạn quyền tổng-thống trước cuộc bầu cử vòng hai.Như vậy,ông Morsi không thể tuyên thệ nhận chức trước Quốc Hội như thông-lệ. Phe huynh đệ hồi giáo muốn việc tuyên thệ được diễn ra trước Quốc Hội đã đưa ra các khẩu hiệu "chúng ta có chấp nhận việc quốc-hội bị giải tán?" và đám đông, gồm những người thuộc đảng Tự Do và Công Lý (đảng của ông Morsi) và Huynh Đệ Hồi Giáo đã đồng thanh đáp "Không".
Trong khi đó,trong một cuộc phỏng-vấn dành cho đài truyền-hình tư CBC của Ai Cập, tướng Mohamed Assad,thành-viên của Hội Đồng Tối Cao Quân Lực cho biết "chánh-phủ sẽ có một tổng-trưởng quốc phòng là thủ lãnh Hội Đồng Tối Cao Quân Lực". Người này chính là thống-chế Hussein Tantaoui,76 tuổi,nguyên là tổng-trưởng quốc-phòng của ông Hosni Moubarak!
Sau buổi lễ tuyên thệ nhậm chức,ông Morsi sẽ lo việc thành lập một chánh-quyền liên hiệp, bảo đảm cho việc cởi mở, dựa trên tính cách chính đáng được bầu với đa số 51,7% cho một nhiệm kỳ 4 năm. Quân đội,trong ngày thứ bảy,đã cam kết sẽ ở bên cạnh tổng thống nhưng trên thực tế nắm quyền hành pháp, có quyền phủ quyết về ngân-sách, về mọi luật lệ hay một điều khoản trong Hiến Pháp tương-lai của Ai-Cập.
Việc thành-lập chánh-phủ của ông Morsi xem chừng chậm chạp. Không phải chỉ là việc lựa chọn một vị thủ tướng độc lập, không hồi giáo nhưng là một thủ tướng coi như bằng chứng của chính sách cởi mở. Theo những người thân cận của ông Morsi, chánh quyền thành lập mang tính cách liên hiệp và người có thể được chọn làm thủ tướng có thể là Mohamed El Baradei, cựu giám đốc quốc tế nguyên tử năng lượng cục (AIEA) hay Hazem el Beblawi,cựu tổng trưởng Tài Chánh. Theo Saad Hosseini,một viên chức trách nhiệm của đảng tự do và công lý (PLJ) thì 'không thể có việc chức thủ tướng lọt về tay một người thuộc nhóm huynh đệ hồi giáo hay đảng PLJ".
Sau cuộc tuyên thệ có tính cách tượng trưng tại công trường Tahrir giờ được đổi tên thành "công-trường tự do và cách-mạng", sau lễ tuyên thệ chánh thức trước Tối Cao Pháp Viện, ông Morsi đã có một buổi "tuyên thệ trá hình trước quốc hội bị giải tán".
Trong buổi tiếp tân sau khi chánh thức tuyên thệ, ông Morsi đã ngỏ lời trước những khách mời trong số đó có toàn thể các đại biểu của quốc hội đã bị Hội Đồng Tối Cao Quân Lực giải tán. Tất cả những việc ông Morsi làm cho thấy ông tránh đụng chạm thẳng với quân đội trong khi đó vẫn không ngừng tìm cách để nắm thượng phong. Sự ổn -định của Ai Cập tuỳ thuộc vào cuộc đọ sức này!
Ahmed Morsi và các tướng lãnh Ai Cập
Trong giai đoạn này,bang giao giữa ông Morsi và quân đội tương đối tốt. Ngày 05.07,tân tổng thống Morsi đã tham dự một lễ duyệt binh nhân dịp các tân binh chánh thức làm lễ gia nhập quân-đội. Ông Mohamed Morsi đã cùng với thống chế Tantaoui, tướng Sami Annan dự khán các chuyến bay của trực thăng, các cuộc bắn tập hoả tiễn và biểu diễn võ thuật .Các bình luận gia nghĩ rằng Ai Cập sẽ có một thể chế giống như Thổ Nhĩ Kỳ trong đó quân đội giữ một vai trò quan trọng trong chánh quyền và mặc dù người lãnh đạo đất nước là một người hồi giáo, chánh quyền vẫn mang tính cách thế tục.
T. T Ai cập Mohammed Morsi duyệt binh
Khó có thể biết tình hình chánh trị ở Ai Cập sẽ đi về đâu. Nhóm Thiên Chúa Giáo ở đây cho biết đã thành lập nhóm Huynh Đệ Thiên Chúa Giáo trong khi nhóm Salafiste và huynh đệ hồi giáo cho biết họ không chấp nhận việc một người thiên-chúa-giáo hay một phụ-nữ được chỉ-định vào chức phó-tổng-thống. Phe Salafiste theo lời Barhami, một thủ lãnh ở Alexandrie, nói rằng ông Morsi đã hứa với họ không chỉ định một người theo thiên-chúa giáo hay một phụ nữ vào chức vụ thủ tướng và hứa sẽ coi charia như nguồn chính cho việc lập pháp. Ông này cũng diễn giải chữ 'dân sự' không có nghĩa là 'thế tục' nhưng có nghĩa là 'không phải quân sự'. Trong khi đó,phiá người Thiên Chúa Giáo Ai Cập giải thích dân sự có nghĩa là không mang tính cách tôn giáo.
William Burns - Mohammed Morsi
Trong ngày thứ bảy 07.07, phụ tá thứ trưởng ngoại giao Mỹ ông William Burns đã đến Ai Cập và đã gặp tổng thống Morsi để trao cho ông ta một thông điệp của tổng-thống Mỹ Obama. Ngoài ra,ông Burns còn gặp gỡ các nhân vật chánh trị và các đại diện xã hội dân sự. Cuộc viếng thăm của ông Burns chấm dứt trong ngày chủ nhật, sau đó sẽ là bà ngoại trưởng clinton đến Ai Cập vào ngày 14.07.
Trong ngày thứ tư 11.07, đáp lời mời của vua nước Arabie Saoudite, ông Morsi sẽ lên đường sang thăm viếng nước này. Có những tin tức nói là Arabie Saoudite đã giữ một vai trò trong việc thương thuyết giữa quân đội Ai Cập và nhóm huynh đệ hồi giáo.
Nhữ
đình Hùng/tin tổng hợp/08.07.2012
